سحر ز هاتف غيبم رسيد مژده به گوش * كه دور شاه شجاعست مى دلير بنوش « 1 » خود شاه شجاع گرچه مردى فرهيخته بود ، ولى شاعرى متوسط برشمرده مىشد ؛ ملك الشعراى دربار او عماد الدين فقيه بود ولى حافظ نيز از ستايشگران او به حساب مىآمد و گويا اصطلاح شهسوار كه بارها در اشعار حافظ تكرار شده ، اشاره به لقب او ابو الفوارس باشد . هنگامىكه شاه شجاع در بين سالهاى 765 / 1363 و 767 / 1366 شيراز را ترك گفت ، حافظ اشعارى در هجران « يار » سرود . در آن ايام شاه شجاع با برادر خود محمود درافتاده بود و محمود حتى در سال 1365 م . با همدستى شيخ اويس جلايرى ، شيراز را محاصره كرد . رابطه حافظ و شاه شجاع براى مدتى به سردى گرائيد . چون طبق اشاره بعضى از تذكره‌نويسان ، شاه شجاع از شعر زير حافظ برداشتهاى غيراسلامى كرده بود : گر مسلمانى از آنست كه حافظ دارد * واى اگر از پس امروز بود فردائى « 2 » منظور از فردا در اينجا روز قيامت و ارض اكبر است كه بارها در قرآن تكرار شده ، چنانچه اصطلاح دوش در شعر فارسى اشاره به ايام پيش از آفرينش يعنى روز الست دارد كه « فرشتگان و ملائك گل آدم بسرشتند . « 3 » » به احتمال زياد حافظ در اين ايام كه مورد سوء ظن بوده در حوالى سال 1373 م . راهى اصفهان و يزد شده است ؛ ولى شواهد موثقى در اين زمينه موجود نيست . زين العابدين در سال 786 / 1384 به جاى شاه شجاع نشست ؛ و شاه يحيى هم پس از حكومت كوتاه زين العابدين ، جاى او را گرفت . در اين روزگار دشمنىهاى جانسوز بين افراد خاندان مظفرى ادامه يافت . ولى مهمتر از همه تيمور بود كه پس از پيروزيهاى متعدد در سال 789 / 1387 م . وارد شيراز شد و آن سالى بود كه وى در اصفهان 70000 نفر را از دم تيغ گذرانده بود . تيمور دو ماه در شيراز بسر برد و احتمالا با حافظ ديدار كرد چون به گردآورى فرهيختگان و هنرمندان جهان اسلام علاقه‌اى خاص داشت . داستانى نيز از ملاقات تيمور و حافظ نقل و بارها تكرار شده است . اين ملاقات ظاهرا بر سر مطلع غزل ترك شيرازى بوده است . اين داستان در يكى از منابع متقدم اين دوره يعنى انيس الناس شجاع شيرازى آمده و ظاهرا دربردارنده واقعيتهايى است . دولتشاه هم بعدها از آن استفاده كرده و نويسندگان شرق و غرب هم از دولتشاه اقتباس كرده‌اند « 4 » . حافظ در سال 791 / 1389 دار فانى را وداع گفت و خاك مصلى يا سال 792 / 1390 ماده

--> ( 1 ) - بروكهاوس ، شماره 327 . احمدو نائينى ، شماره 251 . ( 2 ) - بروكهاوس ، شماره 525 . احمدو نائينى ، شماره 374 . ( 3 ) - بروكهاوس ، شماره 222 . احمدو نائينى ، شماره 115 . ( 4 ) - سيد محمد على جمالزاده ، « رواج بازار شعر و شاعرى » ارمغان ، شماره 46 ، صص 42 - 129 متنى را ارائه مىدهد كه قبل از اين ديدارها بوده است .